Złom elektroniki – ile kosztuje i co stanowi jego wartość?

metale szlachetne w elektronice

W dobie szybko rozwijającej się technologii i ciągłego wzrostu konsumpcji urządzeń elektronicznych, zarządzanie odpadami elektronicznymi, zwanych również elektrośmieciami, staje się kluczowym wyzwaniem dla współczesnego świata. Złom elektroniczny zawiera nie tylko cenne metale, ale również szkodliwe substancje, które mogą być odzyskane. Jedną z możliwości jest skorzystanie z usług firm specjalizujących się w tej dziedzinie, oferujących skup złomu elektronicznego . Dzięki nim możliwe jest profesjonalne odzyskiwanie wartościowych komponentów oraz bezpieczne usuwanie szkodliwych substancji. W niniejszym artykule przybliżymy, czym jest złom elektroniczny, jakie metale szlachetne znajdują się w tym złomie oraz co zrobić z elektrośmieciami, aby przyczynić się do ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju.

Ceny elektroodpadów na rynku wahają się od 4 zł do nawet 1400 zł za kilogram, co świadczy o różnorodności i wartości surowców zawartych w tych odpadach. Wartość złomu elektroniki buduje zawartość metali szlachetnych, których co do zasady jest więcej w starej elektronice sprzed 20-30 lat. Im złom elektroniki starszy, bardziej zaawansowany tym cena jest wyższa. 

Gdzie w elektronice znajdują się metale szlachetne?

Metale szlachetne w elektronice znajdują się w obwodach PCB, które składają się z trzech głównych surowców: 

  1. metali – tantalu i galu (pierwiastki ziem rzadkich); złota, srebra, platyny (metale szlachetne); miedzi (metal półszlachetny); chromu, ołowiu, rtęci, berylu, kadmu, cynku, niklu (metale niebezpieczne); 

  2. materiałów organicznych - tworzyw sztucznych z domieszką związków zmniejszających polarność, papieru, polimerów z/lub bez domieszki chloru oraz bromu, nylonu i poliuretanu; 

  3. materiałów ceramicznych (ceramiki) – nieorganicznych związków tlenu z krzemem, aluminium czy berylem, mikę oraz tytanek baru. 

Przy wytwarzaniu obwodów drukowanych PCB stosuje się kilka rodzajów materiałów izolujących (laminatów). Często ich podłożem jest żywica epoksydowa wzmocniona włóknami szklanymi lub papier nasycony żywicą fenylową. Laminaty te zawierają domieszkę związków organicznych zawierających chlor lub brom ograniczających palność – retardanty, inhibitory spalania (ang. flame retardant, FR) na przykład pentabromofenolu (C6Br5OH).

Ścieżki przewodzące wykonane są najczęściej z miedzi (Cu). Na powierzchni płytek nakłada się także przewodzące elementy z niklu (Ni), srebra (Ag), złota (Au), cyny (Sn) czy stopu cynkowo-ołowiowego (Zn-Pb). Również zamontowane elementy elektroniczne złożone są z wielu metali i związków chemicznych, np.: kondensatory elektroniczne zawierają tantal (Ta), układy scalone to mieszanina galu (Ga), indu (In), talu (Ti), krzemu (Si), germanu (Ge), arsenu (As), antymonu (Sb), selenu (Se) oraz telluru (Te) a obwody złącz i elementy ceramiczne to przede wszystkim tlenek glinu (III) (Al2O3), tlenek berylu (II) (BeO) i szkło.

Gdzie znajdziemy metale szlachetne w złomie elektroniki?

Złoto (Au): Złoto jest powszechnie stosowane w elektronice ze względu na swoją doskonałą przewodność elektryczną i odporność na korozję. Występuje głównie w procesorach, układach scalonych, wtyczkach, gniazdach, grzebieniach pozłacanych oraz w elementach dekoracyjnych.

metale szlachetne w elektronice
metale szlachetne

Srebro (Ag): Srebro jest również stosowane w elektronice, zwłaszcza w elementach przewodzących prądu. Najczęściej mamy posrebrzane złącza przewodzące prąd oraz cynę z zawartością srebra

srebro w elektronice
elementy srebra w elektrosmieciach

Pallad (Pd): Pallad jest używany w niektórych rodzajach kondensatorów, diodach, elektrodach, przetwornikach a także w produkcji niektórych układów scalonych.

pallad w elektronice
Platyna w złomie - elektronika

Platyna (Pt): Choć rzadziej spotykana niż złoto czy srebro, platyna również występuje w niektórych odpadach elektronicznych. Platynę znajdziemy w termoparach,

Rdzeń tantalowy (Ta): Tantal jest stosowany w produkcji kondensatorów, zwłaszcza w kondensatorach tantalowych.

rdzeń tantalowy w skupie

Oraz rzadziej spotykane:

  • Rdzeń niobowy (Nb): Niob jest czasami stosowany w kondensatorach.

  • Ruten (Ru): Ruten może występować w niektórych układach scalonych.

  • Rod (Rh): Rhodium może być obecne w niektórych elementach elektronicznych, takich jak złącza.

Metale szlachetne na przykładzie pamięci RAM

Pamięć RAM jest idealnym przykładem płytki do zaprezentowania miejsc w których znajdują się metale szlachetne. Możemy na niej znaleźć pozłacane ścieżki miedziane, układy scalone, diody, rezystory i pozłacane/posrebrzane złącza 

Metale szlachetne

W zależności od producenta ilość metali szlachetnych w takiego samego rodzaju urządzeniu, układzie może się różnić kilkakrotnie co pokazuje poniższa tabela dla pamięci DRAM:

zawartość metali w pamięci RAM

Ile jest metali szlachetnych w urządzeniach elektronicznych?

Ilość metali szlachetnych w danym urządzeniu zależy od rodzaju elektroniki, zastosowanych materiałów i technologii produkcji. 

Poniżej kilka wybranych przykładów zawartości metali szlachetnych poszczególnych urządzeniach:

Laptop

metale szlachetne w laptopie

W przeciętnym laptopie znajduje się ~0,2 grama złota

Pamięć RAM

W jednej pamięci RAM z pozłacanymi grzebieniami znajduje się od 0,006 do 0,009g złota.

Złoto znajduje się na płytce drukowanej, grzebieniach i w układach scalonych

złoto w grzebieniach pamięci RAM

Procesory

W procesorach znajdziemy bardzo dużo złota. Im starszy procesor tym jest go więcej. Poniżej kilka przykładów zawartości złota w jednym procesorze:

NEC (server chip - R10000) - 0.27 g 

Toshiba (server chip) - 0.27 g 

AMD K5 – 0.4 g 

Pentium Pro  – 0.3 up to 0.5 g 

Cyrix 586 – 0.25 g 

Cyrix 6×86-P166+GP 133MHz - 0.22 g 

IBM 686 PR200 - 0.25 g 

Original Intel Pentium 60Mhz - 90Mhz 0.48 g 

Alpha DEC - 0.38 g Ag / 0.34 g Au 

zloto w procesorze intel
procesor intel złoto
skup procesorów Intel
płytka procesora na skupie
złom procesorów

Cyrix 486 - 0.11 g 

IBM 586 - 0.1 g 

IBM Blue Lightning DX2 486-V580 gA – 0.11 g Texas Instruments 486 - 0.1 g 

Intel 486SX - 0.1 g 

i486 TX 486DLC - 0.12 

Cyrix 686 - 0.21 g 

Cyrix MII -0.18 g Winchip - 0.17 g 

Intel 486 DX4 - 0.19 g 

Intel 486 + DX2 - 0.20 g 

Intel I960 - 0.16 g per CPU

AMD 486 – 0.12 g  

Telefon komórkowy (stary)

W jednym telefonie komórkowym starego typu znajdziemy ~15 g miedzi, ~0,14 g srebra i ~0,06g złota 

By uzyskać tyle metali szlachetnych, ile jest w jednej tonie telefonów starego typu należy wydobyć ~1000 razy więcej rudy metali.

metale szlachetne w starych telefonach
Recykling starych telefonów

Smartfon

Najwięcej złota wśród produkowanych smartfonów mają telefony firmy Aple. Przeciętny iPhone zawiera w sobie ~0,034g złota. Czyli w jednej tonie iPhone znajduje się ~136 gram złota.

metale szlachetne w smartfonach

Karty telefoniczne i płatnicze

Układy scalone zamontowane na elastycznej płytce drukowanej, która jest pozłacana po obu stronach grubą warstwą wysokiej jakości złota zawiera w od 13 do 25 g na 1 kg czystej, odklejonej elastycznej płytki drukowanej. 

złoto w kartach płatniczych
złoto w kartach SIM

Na bazie naszych doświadczeń w zakresie odzyskiwanych metali szlachetnych ze złomu elektronicznego możemy stwierdzić, że w 1 tonie elektro odpadów (płytek PCB) przygotowanych do odzysku metali szlachetnych można pozyskać:

Miedź (20%), żelazo (8%), cynę (4%), nikiel (2%), ołów (2%), cynk (1%), srebro (0,2%), złoto (0,1%), pallad (0,005%) i inne metale szlachetne (np. tantal, german, selen i tellur).

Oczywiście uzysk metali szlachetnych w płytkach PCB zależy od źródła pochodzenia płytek. Więcej cennych surowców będzie w płytkach z urządzeń medycznych, wojskowych czy też telekomunikacyjnych, znacznie mniej będzie w urządzeniach użytku domowego.

Jeśli posiadasz elektroodpady, urządzenia elektroniczne, czy też stare płytki, złącza, pozłacane elementy skontaktuj się z nami i uzyskaj informacje na temat cen.

Gwarantujemy najlepsze ceny na elektroodpady, zużyte urządzenia, czy też pozłacane i posrebrzane takie metale jak miedź, mosiądz czy też aluminium.

W celu uzyskania dokładnych informacji na temat cen złomu elektroniki prosimy o kontakt z przedstawicielem RMC Polska.

Elektronikę, która kupujemy przekazujemy do zakładu recyklingowego firmy RADO, która jest częścią grupy kapitałowej wraz z RMC Polska.